ATIK/HURDA LASTIK - PLASTİKLERİN GERİ DÖNÜŞÜMÜ 

		%10-15 Benzin
		%70-85 Dizel

Atık veya hurda plastiklerin geri dönüşümünden amaç yüksek sıcaklıklarda, atık plastik türlerinin, katalitik parçalanma ürünlerini elde etmektir.

Geri Dönüşüm Sisteminde İşlenen Materyaller

• Çeşitli PE, PP, PS gibi endüsriyel hurda plastikler
• Araç lastikleri
• Hurda kablo v.b. elektronik atılar
• Atık ham veya kirli yağlar
• Atık PMMA (Polimetil akrilik asit metil esteri) v.b. materyaller

Geri Dönüşüm Sisteminin Özellikleri

Sistemin ana bileşeni yatay döner fırın ve eşanjördür. Kolay ve hızlı besleme, otomatik deşarj üniteleri içermektedir. Merkezi elektrik kontrol paneli ile çalışmaktadır.

Katı ve Gaz yakıt ile ısınmaktadır.

En küçük atık işleme kapasitesi 4 ton/gün şeklindedir.

Dönüşüm işlemi sırasında elde edilen gazlar tekrar sistemde yakıt olarak kullanılmaktadır. Böylece katı yakıttan (kömür) %60 tasarruf edilmiş olmaktadır.

Örnek olarak, her 12 ton atık işlendiğinde yaklaşık 3 ton kömür elde edilmekte ve kömürün deşarj süresi 90 dakika kadardır.

Dönüşüm sistemi periyodik bakım garantisi altındadır.      

Dönüşüm oranı en düşük %50 olup, saf plastiklerde bu oran daha yüksektir.

Çevresel Faktörler

Atık gazlar: Su ile soğutmalı sistemde güvenle, tekrar ısı elde edilecek şekilde proliz işlemende kullanılmaktadır.

Sıvı Atıklar: 1 ton yağ elde edildiğinde, 50 kg asitli su oluşmakta, suyun asit içeriği baz ilavesi ile nötralize edilmektedir. Atık sular tekrar filtre edilerek sisteme geri verilmektedir.

Katı Atıklar: Plastik dönüşümünden sonra yaklaşık olarak %5-10 oranında katı atık karbon (kömür) şeklinde elde edilmekte ve sistemde tekrar kullanılmaktadır. Fazla atık, kömür toz ya da külleri ile harmanlanarak güç santrallerinde, ya da yüksek kalorili kömürlerle preslenerek yakacak amaçlı olmak üzere farklı sektörlerde kullanılmaktadır.

Geri Dönüşüm Prosesi

Hurda/atık plastiklerden akaryakıt türevlerinin elde edildiği proses başlıca iki aşamadan meydana gelmiştir. Birinci aşamada atık plastikler yüksek sıcaklıkta sıvı hidrokarbon (bunker oil), yüksek karbon içerikli katı faz (kömür) ve uçucu gazlar olmak üzere parçalanmaktadır.  Bu aşamada katı faz kömür şeklinde sistemden alınırken, sıvı faz ikinci kademe işlemine tabi tutulmaktadır. İkinci kademe öncesi elde edilen bunker oil, gemi yakıtı ya da fuel oil yerine kullanılabilmektedir.

İkinci kademede, elde edilen ham yağ son ürünler haline dönüştürülmektedir. Son ürünler yüksek kalitede, şeffaf renkli dizel ve benzin özelliğinde iki ayrı üründür.

 A) Atık Plastik Dönüşüm Prosesi

• Yatay döner fırın
• Gaz/Sıvı ayrıştırma
• Soğutma işlemi
• Yağ ürünlerinin depolanması
• Katı ürünlerin ayrılması

B) Ham yağ (Bunker oil) İşleme Prosesi

• Ham veya atık yağların beslenmesi
• Fraksiyonel damıtılması

 Prosesin toplu akım şeması aşağıdaki gibidir.

 ÜRÜNLER

Teknik verilerden de görüldüğü gibi 4 ton atık plastik işleme kapasiteli proses sonunda, 2 ton ham yağ (gemi yakıtı) şeklinde tanımlanan dizel seviyesinde, yüksek ısı değerli sıvı yakıt elde edilmektedir.

Buna ilaveten, çöpsel atık şeklinde plastiklerin geri dönüşümü sağlandığından dolayı, her ton atık için yaklaşık 200-400 kg civarında, yani 4 ton işleme kapasitesi için 600-1200 kg yüksek karbon içerikli katı faz yan ürün olarak alınmakta, bu katı ürün prosese tekrar verilerek yakıt olarak kullanılmaktadır.

Prosesin birinci kademesinde ham yağ şeklinde alınan ürün, ikinci kademede benzin ve dizel olmak üzere iki ayrı faza ayrılmaktadır.

%45-55 Sıvı yakıttan %15 benzin ve %70-85 motorin türevi elde etmek mümkündür.

%3-7 kadar gaz ürünler reaktörde enerji kaynağı olarak kullanılmaktadır.